Museumzondag Blog

Lijn 1, Trolleybus Arnhem

20 jul 2009, door Mark Peeters

Voor de oorlog reden er trams: vandaar dat Arnhem spreekt over 'lijn'...

'Tramblokjes' werden ze genoemd. Vrijwel niemand weet waar ik het over heb nu. (nee, ik bedoel geen houten klossen onder de rails die verstook werden in de hongerwinter). Tramblokjes had je in de goeie oude tijd van voor de strippenkaart en uitsluitend in Arnhem.

Het gaat om een reepje karton met een stapel van pakweg 100 reststukken van afgescheurde vervoerbewijzen met een nietje erdoor; een speciale niet met lange poten. 'onopgerold te tonen' stond op de kaartjes van dun glad papier. Soms zag ik volwassenen die ze toch oprolden om tussen ring en vinger te steken. Er waren verschillende kleuren: geel, wit, groen soms met een rode streep. De lege tramblokjes werden natuurlijk door ons gespaard. O ja, er waren ook brede voor rittenkaarten van 6, 12 of meer ritten. Elke chauffeur had een eigen tang met een merkteken; een half rondje, een ster, een vierkantje etc etc. Zo kon je zien met wie je gereden had. Mijn lievelings chauffeur heette Ben; hij bewaarde lege tramblokjes voor mij. Ik stond het liefst schuin achter de chauffeur; mijn favorite plek. Lang niet alle chauffeurs lieten dat toe maar Ben en nog enkele anderen wel. Voor elke 5 jaar dienst kreeg de chauffeur een ster op zijn mouw. Ben had het maximale aantal sterren maar uiteindelijk weggepromoveerd naar de functie van controleur -met pet en lange jas-. Ik heb hem meegemaakt juist in die overgangstijd. Ook mij controleerde hij alsof ik een gewone reiziger was. Zo hoort dat.
Waarom werden die kartonnetjes eigenlijk tramblokjes genoemd? Ik weet natuurlijk het juiste en verrassende antwoord. In Arnhem reden voor de oorlog (WOII) namelijk trams. Na de oorlog kwamen er prachtige Engelse trolleybussen van het merk Leyland voor in de plaats maar in de volksmond bleef de taal van de tram bestaan. Niet BUS 1 maar LIJN 1. BUS 6 was nooit een tramlijn geweest en heette dan ook BUS 6; dat is logisch. Ze hadden leren banken gevat in frames van chromen buizen en op de flanken stond het wapen van Arhem in bladgoud. Er lagen degelijke, houten vlonders op de vloer. Ik had natuurlijk een abonnement; een groene kaart met een stempel van de nieuwste maand. De mooiste was APRIL, omdat ik dan jarig was. Mijn lijn was Lijn 1. Die ging van station Oosterbeek tot de rand van Velp, je zat dan bijna in Rozendaal. Mijn halte stond precies op de grens tussen Arnhem en Oosterbeek; beide kanten op was maar 1 knip behalve als je helemaal door naar Velp ging, dan kwamen er twee knippen tegelijk in; dat schoot op.
Hier zien we een van de, zo niet HET hoogtepunt(en) van na-oorlogse kunst: een trolleybus van de Hagenaar Willem van Genk (1927-2005). Wie dat niet ziet heeft er totaal geen kijk op.



Om te reageren moet je ingelogd zijn: Log in

Nog geen account? Registreer.
volgende > Melk