Museumzondag Blog

Herman

18 jun 2009, door Mark Peeters

Herman, bioloog, kunstenaar in onderkast...

 

 

 

 

 

 

Glad vergeten iets te melden over een speciale solo-tentoonstelling in Schloss Moyland: Herman de Vries (Alkmaar, 1931). Het is opvallend hoe volgzaam de wens van De Vries, al jaren lang, wordt gerespecteerd om zijn naam in kleine letters te schrijven ('om hierarchie te vermijden'). Uiteraard val je zo juist op en dat zal wel de bedoeling zijn; mij best. Door dit hier in dit stukje niet te doen lijk ik hem af te serveren maar dat is absoluut niet de bedoeling. Juist niet: Respect. Van huis uit ken ik die kwestie van de hoofdletters maar al te goed. Mijn vader schreef ook uit volle overtuiging zonder hoofdletters maar dat had volgens hem meer te maken met zijn standpunt over de tweedeling schrijf- en zogenaamde 'hakletters' die hoor je alleen te gebruiken met een beitel in steen (Romeinen); maar met een pen in de hand kies je voor schrijfletters. Die twee lettertypen mochten, zuiver gezien, niet door elkaar gebruiken. Een punt geeft al het eind van een zin aan... Je zou denken dat je met een typemachine alleen hoofdletters zou moeten tikken maar dat deed hij vreemdgenoeg weer niet. Misschien omdat het om een schrijfmachine gaat? Deze kwesties waren van groot gewicht... Overigens schreef hij postcode's wel met hoofdletters, dat moet uit ontzag voor de PTT zijn geweest (richtlijnen?).


Mijn kijk op De Vries was in een ver verleden sterk gekleurd door de heersende mening in mijn ouderlijk huis (vader) over hem en die was vernietigend. De Vries droeg een baard (fout), hield een huishouden van Jan Steen (fout) met babies in sinasappelkistjes en was dus artistiek; helemaal fout. Hij werd uiteindelijk uit 'de beweging' gezet en mocht het blad NUL=0 niet meer uitgeven. De geschiedschrijving werd in Nederland toch niet serieus bedreven dus kunstenaars en hun kornuiten konden die gewoon voorkauwen.
Heman de Vries werd nogal geplaagd door twee leden van de beweging die waakten over de zuiverheid van de ideologie. Mijn vader dus en ook Armando. Als ik De Vries was had ik me nooit aangesloten maar in die tijd was je nergens als enkeling en kon je meeliften stroomopwaarts wel vergeten. Je moet natuurlijk altijd en alles in zijn tijd en context zien, ook al is het nog zo verfrissend om dat nou eens niet te doen. Armando zou De Vries hebben gevraagd om een emmer vol bouten (hij maakte zwarte schilderijen met prikkeldraad en bouten) in te korten. De Vries zou werkelijk de tijdrovende nutteloze klus hebben geklaard met een ijzerzaag (wat nu hierarchie? Herenleed?). Enfin, zeer treurig allemaal als je het zo vertelt of er nog een andere kant aan het verhaal zit of niet.
Aardiger is om een overeenkomst op te merken tussen Herman De Vries en naamgenoot Herman Dirk van Dodeweerd (als je De Vries met hoofdletters schrijft moet je dan ook Armando's eigenlijke naam schrijven... of is dat appels met peren vergelijken?)
Op de omslag van Armando's 'Dagboek van een dader' is een schilderij van Casper David Friedrich afgebeeld ('de wandelaar...'?). In Schloss Moyland is een foto te zien van een naakte De Vries op de rug gezien in de sneeuw: precies zoals op Armando's boek, maar dan naakt...
Naakt maar niet kwetsbaar lijkt een andere foto uit te drukken (zie bij deze blog). Dit naakt doet meer aan het beeld van Hercules denken op de Wilhelmhohe in Kassel dan aan een geknakte bioloog in een slachtoffer rol.
Rare generatie, die vooroorlogse heren met hun romantisch geworstel. Ik kan dat maar moeilijk serieus nemen of in geloven.
Toch herinner ik me Armando ook van een geheel andere kant: een die mij altijd vroeg naar de nieuwste Donald Duck 'Een vrolijk weekblad'; jammer dat je van die belangstelling zo weinig terugziet in zijn oeuvre. Bij zijn oude vijand De Vries trouwens ook niets te zien van de nieuwe wereld die in theorie zo omarmd werd. We zien daar tussen Kleef en Kalkar wel vellen vol vierkantjes van natuurtinten verkregen uit flora op papier en herbarium bladen, een grote cirkelvorm op de vloer vol rozenblaadjes. (probeer eens een ernstig hedendaags kunstenaar te vinden die nog nooit een vloer heeft volgelegd met 'iets') Es riekt hier doch ganz angenehm; pure winst want bij Van der Grinten in het Schloss ernaast is de atmosfeer wat mufjes en bedompt, maar er op uitgekeken ben ik wel. Dat komt vast door alle herinneringen; dan ben je niet meer objectief. Eigenlijk ben je al niet objectief meer als je gaat kijken. Maar buiten is het heerlijk met de wilde frisheid van klaprozen en zelfs de Rijn is helder. (In antwoord op een binnenkomende vraag: de hier besproken Herman de Vries is geen (of ook) hovenier in Luxwoude. deze De Vries woont ergens in met midden van Duitsland; ooit een uithoek maar sinds de val van de muur in het midden.)



Om te reageren moet je ingelogd zijn: Log in

Nog geen account? Registreer.
volgende > Oprukkende flats