Hogere sferen

'Goebbels. Het artikel over de schilder Emil Nolde (de Volkskrant, 13 januari 1995) zou een completer beeld van zijn verhouding met de nazi's hebben gegeven indien vermeld was dat Joseph Goebbels nota bene zelf enkele aquarellen van Nolde thuis aan de muur had hangen: cadeautje van Speer. Dat Goebbels ze verwijderde nadat Hitler zijn gal spuwde over Noldes werk, zegt eerder iets over de blindelingse adoratie van Goebbels voor zijn idool dan over de smaak van de nazi's.
Over Van Gogh, die kunsthistorisch gezien geldt als Noldes voorbeeld, schreef Goebbels:
'Een ster . . . Moderniteit heeft nu eenmaal niets te maken met heroïeke poses. Dat is allemaal aangeleerd. Moderniteit is een nieuw gevoel voor de wereld . . . Van Gogh verenigt in zich het belangrijkste: hij is leraar, prediker, fanaticus, profeet en krankzinnig. Maar tenslotte zijn we allemaal gek als we een idee hebben . . .' Mark Peeters, Bussum.
Zou Goebbels aan zijn baas GFAZ (Grosste Feldherr aller Zeiten) hebben gedacht bij deze woorden? Deze aquarel vond ik in een map in een kringloopwinkel meer van dezelfde maker. Nooit kunnen vinden wie die aquarellist is -met enige moeite lees ik 'V. Engelman' en het jaar: 1938. Dit is dus geen aquarel van Nolde en ook niet van Kurt Schwitters (die kon er ook wat van zoals hij in de oorlog in Noorwegen demonstreerde) maar van een vergeten meester die er waarschijnlijk ook niets aan kon doen. Wat een oude aquarel van met een besneeuwde bergtop en een plukje denneboompjes allemaal kan losmaken, he?